Elektrikler Kesilse de Sönmeyen Işıklar için GravityLight

Neden Haftanın ürünü GravityLight?

Bu haftaki ürün paylaşımı yeni yıl, yıl başı kavramları ile ilgili olabilir diye aklımdan geçiriyorken dün (29.12.2016) meydana gelen elektrik kesintisi fikrimin değişmesine neden oldu. Nüfusun bölgesel olarak yoğunlaşması, artan nüfus ve şehirleşme başta İstanbul olmak üzere bazı bölgelerde alt yapının sınırlarını zorlamaya başladı. Dünkü hava muhalefeti gibi doğal felaket(cik)lere de hazırlıklı olmak adına, merkezi enerji alt yapısından bağımsızlaştıran çözümler üreten bir girişim hakkında paylaşım yapmanın daha yerinde olacağını düşündüm.

Nerden çıkmış bu fikir? 

İngiltere merkezli bir sosyal girişim aslında Gravity Light ekibi. Aynı isimle vakıfları da var. Sanırım ve umudum ülkemizde 80 lere kadar aktif kullanılan gaz yağı lambası hala gelişmemiş ülkelerde aktif olarak kullanılmakta. Yaklaşık 1.1 milyar insanın aydınlanma amacıyla kullandığı; görece olarak pahalı, çevreye ve insan sağlığına zararlı olan bu aydınlatma ürünü yerine daha etkin ve uygun bir çözüm geliştirmek amacıyla yola çıkmışlar. Sonuç olarak da Gravity Light’ı geliştirmişler.

Peki nedir bu GravityLight?

Ağırlıkla yani yer çekimi ile enerji gereksinimini karşılayan bir aydınlatma ürünü GravityLight. Elektrikli şebekesinden bağımsız aydınlatma ürünlerinin batarya veya güneş ışınları ile çözdüğü enerji ihtiyacını karşılama yöntemlerini daha da bağımsızlaştırmışlar. Dünyada bölge ve mevsim farketmeden 7/24 ulaşılabilir bir kaynaktan yer çekiminden yararlanmışlar. 

Nasıl çalışıyor?

Temel fizik kurallarını kullanmışlar. Enerjinin korunumu ilkesinden yararlanmışlar. Sistemdeki potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşüyor. Bu dönüşümden elde edilen elektrik enerjisi ile de aydınlatma ihtiyacı gideriliyor. Rakamlarla açıklayacak olursak; 1.8 metre yüksekliğine kurduğumuz sisteme 12 kilogramlık bir ağırlık yüklüyoruz. Bu ağırlık saniyede yaklaşık bir milimetre aşağıya iniyor ve bu esnada üründe yer alan dişli mekanizma mekanizmasında yavaş ve yüksek torklu dönme meydana geliyor. Dişli mekanizması bu dönüşü, DC jeneratörde enerji üretiminde kullanılmak üzere yüksek hızlı düşük torklu bir hale getiriyor. Aydınlatmada led ampüllerden yararlanılıyor ve gazyağı lambalarından 5 kat daha etkili bir sonuca ulaşılıyor.

Başka?

Projeyi incelemek açısından değerli kılan bir yanı da araştırma aşamalarını da paylaşmış olmaları. Araştırmadan kastım ar-ge süreçlerindeki mühendislik testlerinden ziyade sahada yaptıkları. 

Prototip ile Kenya’da gerçekleştirdikleri test çalışmaları, focus grup görüşmeleri ve röportajlardan birşeyler öğrenilebilir bence. İnsanın problemini çözmek için o insana dokunmanın gerektiği belki de ilk öğrenilecek şeyler arasında olabilir. 

Not: Bu yazıyı hazırlarken de (iki kez) elektrikler kesildi ve dolayısı ile süreç uzadı. Konu seçiminin ne kadar mantıklı olduğunun bir kanıtı oldu iki gün peş peşe meydana gelen bu tekrarlı alt yapı problemi oldu. 

Kaynaklar: GravityLight Vakfı, Deciwatt

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir